گیشا یا گیکو زنانی هستند که با بهره گیری از هنرهای آئینی ژاپنی از جمله موسیقی سنتی و رقص به سرگرم کردن میهمانان می پردازند. بر خلاف عقیده عموم گیشها ها  خودفروش نیستند و روابط جنسی بخشی از حرفه آنها نیست.

طبق سنت، گیشاها تعلیمات خود را از سنین بسیار پایین آغاز می کردند. هرچند برخی از این دختران جهت تعلیم به اوکیا (گیشا خانه) فروخته می شدند، ولی معمولاً این دختران با میل شخصی و با صرف هزینه های بسیار آموزش می دیدند. معمولاً گیشاها ها این حرفه را از مادر خود به ارث می بردند. گیشا ها ی مقیم اوکیا معمولاً به عنوان "atotori" یا جانشین در گیشا زندگی می کردند و یا به عنوان فرزند خوانده اوکیا "musume-bun" پذیرفته می شدند.

گیشا هایی که ساکن اوکیا هستند و به صورت مستقل زندگی نمی کنند بخش اعظم درآمد خود را در اختیار صاحب اوکیا قرار می دهند. گیشاهایی که به عنوان فرزند خوانده اوکیا پذیرفته می شوند کل درآمد خود را در اختیار صاحب اوکیا قرار می دهند در عوض پس از مرگ صاحب اوکیا، آنان مالک بعدی اوکیا خواهند بود. همچنین فرزند خوانده اوکیا این اختیار را دارد که صاحب فعلی اوکیا را به معبدی دور فرستاده و زودتر از موعد خود را از شر دخالتهای او آزاد کند.

                                                 

 

مراحل آموزش

مرحله اول تعلیمات شیکومی " shikomi" نام دارد. زمانی که دختران خردسال به اوکیا وارد می شوند در بدو امر به عنوان خدمتکار به کار گماشته می شوند تا شخصیت قبلی خود را فراموش کرده و شخصیتی متناسب با شخصیت یک گیشا پیدا کنند. در رسوم گیشایی کوچکترین شیکومی اوکیا آخرین نفری بوده که به رختخواب می رفته است. او وظیفه داشته که در انتظار گیشاهای ارشد اوکیا تا پاسی از شب و حتی گاهی تا صبح بیدار مانده تا در را به روی آنان باز کرده و آنان را در آماده شدن برای خواب کمک کند. در طول دوره تعلیم کارآموزان به مدرسه آموزشی گیشا های هاناماچی می رفتند. امروزه، این مرحله همچنان وجود دارد و کارآموزان در این مرحله با لهجه، سنن و لباس کاریوکای ""karyūkai آشنا می شوند.

بعد از اینکه کارآموز آموزشهای اولیه خود را پشت سر گذاشت امتحان مشکلی از رقص آئینی در پیش رو دارد. در صورت قبولی در این امتحان کارآموز وارد مرحله دوم کارآموزی یا " Minarai" می شود.قبل از ورود به این مرحله گیشای کارآموز باید توسط یک گیشای پیشرفته به خواهر خواندگی پذیرفته شود. گیشای تعلیم دهنده  "onee-san" یا خواهر بزرگ نامیده می شود  و معمولاً نقش بسیار مهمی در آینده حرفه ای کارآموز ایفا می کند. به هر میزان که خواهر بزرگتر از مقبولیت بیشتری برخوردار باشد امکان موفقیت گیشای کارآموز نیز بالاتر می رود.

در مرحله Minarai"  کاراموزان از انجام کارهای شاق اوکیا معاف می شوند. کیمونوی کارآموزان در  این مرحله پر نقش و نگارتر از کیمونوی آنان در دوره شیکومی است. کارآموزان در این مرحله این امکان را دارند که به کار گرفته شوند ولی معمولاً این اتفاق نمی افتد و آنان به همراه خواهر بزرگتر خود در محافلی که خواهر بزرگتر حضور دارد حضور یافته و از این طریق آموخته های خود را تکمیل می کنند. تکنیکهایی همچون همصحبتی و بازی های سرگرم کننده از جمله مهارتهایی هستند که گیشای کارآموز در این مرحله از خواهر بزرگتر خویش فرا می گیرد. این مرحله معمولاً بیش از یک ماه نخواهد بود.

بعد از زمانی کوتاه، سومین و معروفترین مرحله تعلیمات کارآموزان به نام میکو " maiko" آغاز می شود. این مرحله ممکن است سالها به درازا بکشد. میکوها از مربی خود تعلیم گرفته و در کلیه محافلی که خواهر بزرگتر آنها حضور دارد حضور می یابند. روابط خواهر بزرگتر نقش بسیار مهمی در آینده میکو دارد. خواهر بزرگتر به میکو نحوه سرو چای، نواختن شامیسن به همراه رقص و اصول مکالمات دلنشین و سرگرم کننده را می آموزد. تک تک این مهارتها نقشی به سزا در شهرت میکو و میزان دعوت از او برای حضور در چایخانه ها و محافل خواهد داشت. خواهر بزرگتر حتی اسم جدیدی برای میکو انتخاب کرده و به این ترتیب ورود او به دنیای گیشاها را اعلام می نماید. برای نشان دادن بستگی میان مربی و کار آموز، معمولاً این اسم بخشی از نام خواهر بزرگتر را در خود دارد.

مدت زمان مرحله میکو در شهرهای مختلف ژاپن متفاوت است. به طور مثال طول این دوره در توکیو 6 ماه و در کیوتو 5 سال می باشد. بعد از پشت سر گذاشتن این مرحله کارآموز به عنوان گیشای تازه کار رسماً کار خود را آغاز کرده و دستمزد کاملی بابت کار خود دریافت می کند.

                             

گیشا های مدرن

گیشا های مدرن همچنان در اوکیاها در مناطقی به نام هاناماچی(شهر گلها) زندگی می کنند. بسیاری از گیشاهای مجربی که از مقبولیت بالایی برخوردارند به صورت مستقل زندگی می کنند.

امروزه بسیاری از دختران جوانی که به حرفه گیشایی تمایل دارند بعد از اتمام دوره دبیرستان و یا حتی دانشگاه تعلیمات خود را آغاز می کنند. در حال حاضر تعلیمات گیشاها نسبت به گذشته تغییر چندانی نکرده  و همچون گذشته شامل نواختن سازهای سنتی ژاپن از قبیل شامیسن، شاکوهاچی، و طبل، خواندن آوازهای سنتی، رقص سنتی ژاپنی، و اجرای مراسم چای می شود.

شهر کیوتو هنوز بسیاری از سنت و اصول گیشایی را حفظ کرده و هاناماچی های بسیاری در این شهر به چشم می خورند.

                                           

گیشا، روابط شخصی و دانا

گیشاها در طول مدتی که به این حرفه مشغول هستند مجرد باقی می مانند و گیشاهایی که تمایل به ازدواج و تشکیل خانواده دارند خود را بازنشسته می کنند.

در گذشته مرسوم بود که گیشا ها برای خود دانا داشته باشند. دانا معمولاً مرد متمول و گاهاً متاهلی بود که امکان تامین هزینه های سنگین زندگی گیشا از قبیل آموزش دائمی، خرید کیمونوهای گران قیمت و غیره را داشت. امروزه نیز در مواردی معدود، گیشاها برای خود دانا اختیار می کنند.

معمولاً میان دانا و گیشا روابط عاطفی وجود نداشت و دانا در قبال کمک مالی خویش انتظار محبت و یا توجه خاصی از جانب گیشا را نداشت. مراسم اختیار کردن دانا به صورت کاملاً رسمی و با حضور چند شاهد انجام می شد. می توان روابط میان گیشا و دانا را به نوعی ازدواج موقت تعبیر کرد با این تفاوت که در این نوع ارتباط گیشا ناچار نبود که کار خود را ترک کرده و بازنشسته شود. گیشا با دانا روابط جنسی داشته و این ارتباط در هر زمان از طرف دانا قابل فسخ بود.